Rankingi Ruch Chorzów – tradycja, sukcesy i spadki
Ruch Chorzów to klub, który zapisał się w polskiej piłce złotymi zgłoskami, ale ostatnie dwie dekady to dla „Niebieskich” pasmo rozczarowań. Czternaście mistrzostw Polski – więcej niż jakikolwiek inny zespół w historii – brzmi imponująco, ale ostatni tytuł klub zdobył w 1989 roku. Od tamtej pory w rankingach Ruchu Chorzów widać wyraźną tendencję spadkową, która kulminację osiągnęła w latach 2017-2019, gdy drużyna spadła aż do trzeciej ligi.
Historia tego śląskiego klubu to lekcja tego, jak wielkie tradycje nie chronią przed upadkiem, ale też jak determinacja potrafi podnieść zespół z kolan. Pozycja Ruchu Chorzów w rankingach polskiej piłki zmieniała się dramatycznie – od absolutnej dominacji w latach 30. i 70., przez dekady przeciętności, aż po wstydliwe spadki do niższych lig.
Początki legendy – lata 20. i 30.
Klub założono 20 kwietnia 1920 roku w Bismarckhuta, w czasach gdy Górny Śląsk był terenem spornym między Polską a Niemcami. Pierwszy mecz, wygrany 3:1 z Orłem Józefowiec, rozegrano 3 maja 1920 roku – w dniu uchwalenia pierwszej polskiej konstytucji. To symboliczne połączenie sportu z polskością od początku definiowało charakter klubu.
Debiut w najwyższej lidze w 1927 roku był brutalny – Ruch przegrał 0:7 z 1.FC Katowice, co pozostaje największą ligową porażką klubu w okresie przedwojennym. Mecz ten przyciągnął największą widownię spośród wszystkich spotkań pierwszej kolejki historycznej ekstraklasy. Mimo słabych wyników w pierwszych sezonach, zespół potrafił wygrywać na wyjazdach z liderami ligi, pokonując m.in. Wartę Poznań 4:1 czy Polonię Warszawa 5:3.
Jan Badura był pierwszym zawodnikiem w historii polskiej ekstraklasy, który rozegrał w niej 200 meczów – wszystkie w barwach Ruchu w latach 1927-1930
Prawdziwa eksplozja przyszła w latach 30. Ruch Chorzów był najlepszym polskim klubem tego okresu, zdobywając mistrzostwo Polski pięć razy. Tytuły przyszły w latach 1933, 1934, 1935, 1936 i 1938 – to była złota dekada, która ugruntowała pozycję klubu jako potęgi polskiej piłki.
Ernest Wilimowski, Teodor Peterek i Edmund Giemsa – te trzy nazwiska są najbardziej kojarzone z tamtą niepowtarzalną dekadą. Pierwsi dwaj byli królami strzelców niemal bez wyjątku w latach 1934-1939. Wilimowski zapisał się w historii futbolu jako autor czterech goli w meczu Mistrzostw Świata 1938 przeciwko Brazylii (Polska przegrała 5:6 po dogrywce).
Powojenne odrodzenie i era Unii Chorzów
II wojna światowa przerwała działalność klubu, choć podczas niemieckiej okupacji zespół nieoficjalnie funkcjonował jako Bismarckhütter SV 99 i grał w Gaulidze Oberschlesien od 1941 roku. Po wojnie klub musiał odbudowywać się od podstaw w trudnych warunkach.
W 1948 roku, pod presją komunistów, klub przemianowano na Unia Chorzów, w 1955 stał się Unia-Ruch, a dopiero w 1956 wrócił do nazwy Ruch. Te zmiany nazwy były typowe dla stalinowskiej polityki wobec sportu, ale nie przeszkodziły drużynie w osiąganiu sukcesów.
W 1951 roku Ruch zdobył odrodzone rozgrywki Pucharu Polski i został nagrodzony tytułem Mistrza Polski, mimo że w lidze zajął dopiero szóste miejsce. To kuriozalne rozwiązanie statutowe pokazuje, jak absurdalne bywały decyzje w tamtych czasach. W kolejnych dwóch latach klub zdobył tytuły normalną drogą – w 1952 po finale Pucharu z Polonią Bytom, a w 1953 kończąc ligę na pierwszym miejscu.
| Okres | Liczba tytułów | Lata |
|---|---|---|
| Lata 30. | 5 | 1933, 1934, 1935, 1936, 1938 |
| Lata 50. | 4 | 1951, 1952, 1953, 1960 |
| Lata 60. | 1 | 1968 |
| Lata 70. | 3 | 1974, 1975, 1979 |
| Lata 80. | 1 | 1989 |
Najbardziej znanym zawodnikiem tej ery był Gerard Cieślik, który poświęcił całe życie klubowi i stał się jego ikoną. Cieślik był królem strzelców ligi zarówno w 1952, jak i 1953 roku. Jego legenda trwa do dziś – fani Ruchu pamiętają jego gola w zwycięstwie 2:1 nad Związkiem Radzieckim w eliminacjach do MŚ 1957.
Stracona dekada i cień Górnika Zabrze
Lata 1957-1966 uważane są za straconą dekadę, całkowicie przyćmioną sukcesami nowego największego regionalnego rywala – Górnika Zabrze, choć Ruch zdobył mistrzostwo w 1960 roku. Ten tytuł był rekordowy w swoim rodzaju w historii polskiego futbolu – zespół składał się tylko z 14 zawodników, z których 11 pochodziło z Chorzowa.
Górnik Zabrze zdominował lata 60., zdobywając sześć tytułów mistrzowskich w tej dekadzie. Ruch w rankingach polskiej piłki zszedł na dalszy plan, co było bolesne dla kibiców przyzwyczajonych do dominacji. Pozycja Ruchu w hierarchii śląskich klubów wyraźnie osłabła.
Złote lata 70. – szczyt europejskich osiągnięć
Przełom nadszedł w sezonie 1967-68, gdy Ruch zdobył 10. tytuł mistrzowski, przerywając passę pięciu kolejnych tytułów Górnika Zabrze. To był początek kolejnej złotej ery.
Wczesne lata 70. z trenerem Michalem Vičanem przyniosły kolejne sukcesy – w sezonie 1972-73 klub zajął drugie miejsce, a w 1973-74 zdobył jedyny dublet w historii (mistrzostwo i puchar) oraz awansował do ćwierćfinału Pucharu UEFA. To był najlepszy sezon w historii klubu.
W sezonie 1974-75 ponownie wygrali ligę i zakwalifikowali się do ćwierćfinału Pucharu Europy – dzisiejszej Ligi Mistrzów. Rankingi Ruchu Chorzów w europejskich rozgrywkach nigdy wcześniej ani później nie były tak wysokie. Przed końcem lat 70. Ruch zdobył jeszcze jedno mistrzostwo w 1979 roku – wisienka na torcie świetnej dekady.
Sezon 1973-74: jedyny dublet w historii klubu – mistrzostwo i Puchar Polski plus ćwierćfinał Pucharu UEFA
Najbardziej chwaleni zawodnicy tamtych czasów to Bronisław Bula, Zygmunt Maszczyk i Joachim Marx. Ta trójka tworzyła trzon zespołu, który zapisał się w historii polskiej piłki.
Sukcesy w Pucharze Polski
Ruch wygrał Puchar Polski w latach 1951, 1974 i 1996. Zwycięstwo w 1996 roku okazało się ostatnim trofeum w historii klubu – od tamtej pory minęło już prawie 30 lat bez żadnego sukcesu.
Ostatni tytuł i pierwsze spadki
W 1989 roku Ruch świętował 14. tytuł ligowy, a Krzysztof Warzycha strzelił 24 gole, zdobywając koronę króla strzelców. Co czyniło ten tytuł jeszcze bardziej niezwykłym, to fakt że Ruch wygrał go zaraz po powrocie do najwyższej ligi, spędziwszy sezon 1987-88 w drugiej lidze po pierwszym w historii spadku wiosną 1987.
Ten triumfalny powrót dał nadzieję, że Ruch pozostanie w czołówce polskiej piłki. Rzeczywistość okazała się brutalna – od tamtej pory klub nigdy więcej nie zdobył mistrzostwa. Wśród ostatnich osiągnięć są drugie miejsca w lidze i Pucharze Polski, oba osiągnięte w 2012 roku.
Dramatyczny upadek – zejście do trzeciej ligi
Lata 2010. przyniosły największy kryzys w historii klubu. Rankingi Ruchu Chorzów systematycznie spadały, aż klub znalazł się w trzeciej lidze – coś, co jeszcze dekadę wcześniej wydawało się niemożliwe.
Po katastrofalnym sezonie, w którym Niebiescy ponieśli ciężkie porażki, w tym 0:6 w domowym meczu z Pogonią Siedlce w 98. rocznicę klubu, 1:6 na wyjeździe z Miedzią Legnica i 0:6 z Wigrami Suwałki, klub zakończył sezon na ostatnim miejscu, 11 punktów od miejsca barażowego, co skutkowało pierwszym spadkiem do trzeciego poziomu w historii Ruchu.
Ruch zakończył sezon 2018-19 w II lidze na ostatnim miejscu, osiem punktów od bezpiecznej pozycji. Był to trzeci sezon z rzędu, w którym Niebiescy spadli z ostatniego miejsca w tabeli. Seria trzech kolejnych spadków to coś bezprecedensowego dla klubu z taką historią.
Trzy kolejne spadki (2017-2019) sprowadziły 14-krotnego mistrza Polski do trzeciej ligi – najniższego poziomu w historii klubu
Droga powrotna – trzy awanse z rzędu
Pozycja Ruchu w rankingach polskich klubów osiągnęła historyczne minimum w 2019 roku. Ale zespół pokazał charakter i rozpoczął długą drogę powrotną.
W sezonie 2020-21 Ruch zdominował trzecią grupę III ligi i awansował do II ligi, 11 punktów przed drugą w tabeli Polonią Bytom. To był pierwszy krok.
Ruch zakończył sezon 2021-22 na trzecim miejscu, kwalifikując się do baraży o awans. W półfinale zespół zmierzył się z Radunią Stężyca, którą pokonał 1:0 po golu Daniela Szczepana w 118. minucie. Finał rozegrano w Chorzowie, gdzie Ruch pokonał Motor Lublin 4:0 i awansował po raz drugi z rzędu, wracając do I ligi po raz pierwszy od sezonu 2017-18.
Ruch zakończył sezon 2022-23 jako wicemistrz po zwycięstwie 1:0 z GKS Tychy w ostatniej kolejce, z bramką ponownie strzeloną przez Daniela Szczepana. W rezultacie Ruch wrócił do Ekstraklasy po 7 latach nieobecności, z serią trzech kolejnych awansów.
Daniel Szczepan – bohater awansów
Daniel Szczepan stał się symbolem odbudowy klubu, strzelając kluczowe gole w barażach 2022 i decydującą bramkę w ostatniej kolejce sezonu 2022-23. To właśnie takie postacie budują nowe legendy Ruchu.
Krótki powrót do Ekstraklasy
Ruch został jednak zdegradowany z powrotem do drugiej ligi po zaledwie jednym sezonie w najwyższej klasie rozgrywkowej, kończąc kampanię 2023-24 na 17. przedostatnim miejscu. Euforia po trzech awansach z rzędu szybko ustąpiła miejsca rozczarowaniu.
Od sezonu 2025-26 Ruch występuje w I lidze. Ranking Ruchu Chorzów znów pokazuje drugą ligę – klub wrócił tam, gdzie był dwa lata temu. Dla kibiców to frustrujące koło, które przypomina, że sam awans to za mało – trzeba umieć się utrzymać.
Ruch w liczbach – rekordowe osiągnięcia
Ruch to jeden z najbardziej utytułowanych klubów w Polsce, zdobywając czternaście mistrzostw Polski i trzykrotnie Puchar Polski. Mimo że nie zdobyli ani jednego trofeum od 1996 roku, Ruch Chorzów pozostaje klubem z największą liczbą tytułów mistrzowskich wygranych w Polsce.
| Kategoria | Liczba | Szczegóły |
|---|---|---|
| Mistrzostwa Polski | 14 | Rekord wśród polskich klubów |
| Puchary Polski | 3 | 1951, 1974, 1996 |
| Ćwierćfinały europejskich pucharów | 2 | Puchar UEFA 1974, Puchar Europy 1975 |
| Lata bez trofeum | 29 | Od 1996 do dziś |
| Kolejne spadki | 3 | 2017, 2018, 2019 |
| Kolejne awanse | 3 | 2021, 2022, 2023 |
Wśród legend klubu wymienianych jest: Edmund Giemsa, Teodor Peterek, Ernest Wilimowski, Gerard Cieślik, Antoni Nieroba, Gerard Wodarz, Bronisław Bula, Zygmunt Maszczyk, Joachim Marx, Dariusz Gęsior, Krzysztof Warzycha. Najwięcej meczów rozegrał Antoni Nieroba (401), a królem strzelców pozostaje Gerard Cieślik (177 goli).
Stadion i tożsamość śląska
Domowy stadion Ruchu Chorzów ma pojemność 9 300 miejsc. Ponieważ obecnie jest w remoncie, Ruch tymczasowo rozgrywa mecze na Stadionie Śląskim w Chorzowie o pojemności 55 211 miejsc.
Klub znany jest ze swojej śląskiej tożsamości. Niebiesko-białe barwy od zawsze symbolizowały Śląsk, a Ruch był i pozostaje jednym z najważniejszych symboli regionalnej dumy. W czasach komunizmu, gdy władze próbowały zacierać lokalne tożsamości, kibice Ruchu tym mocniej podkreślali swoją śląskość.
Pozycja w rankingach – porównanie z innymi klubami
Rankingi polskich klubów piłkarskich zmieniały się dramatycznie przez dekady. Ruch długo był liderem pod względem liczby tytułów, ale ostatnie trzy dekady to okres dominacji innych zespołów – głównie Legii Warszawa, Wisły Kraków i Lecha Poznań.
Pozycja Ruchu w rankingu wszech czasów polskiej Ekstraklasy pozostaje wysoka dzięki historycznym sukcesom, ale ranking bieżący pokazuje klub walczący o powrót do elity. W porównaniu z Wisłą Kraków, która również przeżywa trudne czasy, Ruch ma przewagę historyczną – 14 tytułów wobec 13 Wisły – ale oba kluby łączy podobny scenariusz upadku z poziomu potęg do walki o przetrwanie.
Co dalej? Perspektywy na przyszłość
Ruch Chorzów w sezonie 2025-26 gra w I lidze i znów stoi przed wyzwaniem odbudowy. Historia pokazuje, że klub potrafi się podnosić – trzy kolejne awanse to dowód. Ale pokazuje też, że same awanse nie wystarczą – trzeba stabilizacji finansowej, dobrego zarządzania i cierpliwości w budowaniu zespołu.
Ranking Ruchu Chorzów w polskiej piłce może jeszcze wrócić do czołówki, ale wymaga to czasu i konsekwentnej pracy. Kibice pamiętają czasy wielkości i wierzą, że klub odzyska dawną pozycję. Pytanie tylko, czy stanie się to za pięć, dziesięć, czy może dwadzieścia lat.
Jednego można być pewnym – historia Ruchu to nie tylko opowieść o sukcesach i spadkach. To lekcja o tym, że w sporcie nic nie jest dane raz na zawsze, a tradycja to fundament, ale nie gwarancja sukcesu. Czternaście mistrzostw to ogromne dziedzictwo, ale też ciężar oczekiwań, który każde kolejne pokolenie zawodników i działaczy musi dźwigać.
