Reprezentacja Serbii w piłce nożnej mężczyzn

Serbska kadra narodowa to zespół z bogatą tradycją, który oficjalnie funkcjonuje jako samodzielna reprezentacja od 2006 roku. Choć FIFA i UEFA uznają Serbię za sukcesora Jugosławii, prawnie to odrębny byt. Reprezentacja Serbii w piłce nożnej regularnie gości na największych turniejach, choć wciąż czeka na przełomowy sukces, który potwierdziłby potencjał drużyny pełnej talentów grających w topowych ligach europejskich. Barwy narodowe reprezentują piłkarze nazywani „Орлови” (Orły), którzy przez lata wypracowali sobie reputację walecznych i utalentowanych zawodników.

Reprezentacja Serbii w piłce nożnej – aktualny skład kadry

Serbska kadra narodowa obecnie prowadzona jest przez Dragana Stojkovicia, legendę futbolu, który objął stanowisko selekcjonera w 2021 roku. Zespół łączy doświadczonych graczy z młodymi talentami występującymi w najlepszych ligach europejskich. Pełną listę piłkarzy, którzy reprezentują Serbię w obecnym sezonie, wraz z ich pozycjami i numerami, znajdziesz w zestawieniu poniżej.

Historia reprezentacji – od Jugosławii do niepodległej Serbii

Historia serbskiej piłki nożnej to skomplikowana opowieść o transformacjach politycznych i sportowych. Piłkarska drużyna Serbii jest wg FIFA i UEFA oficjalnym sukcesorem tradycji reprezentacji Jugosławii, choć prawnie rzecz biorąc, to odrębne państwo.

Mimo iż Federalna Republika Jugosławii (złożona wyłącznie z republik Serbii i Czarnogóry) powstała 27 kwietnia 1992 roku po rozpadzie „starej” Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii, to z powodu międzynarodowych sankcji nałożonych na ten kraj miesiąc później z powodu wojny w Bośni reprezentacja pierwszy mecz zagrała dopiero w grudniu 1994 roku. To opóźnienie miało ogromny wpływ na rozwój kadry – kadra FRJ zakwalifikowała się na Euro w 1992 roku, jednak wspomniane kary sprawiły, że oddano to miejsce Danii, która później zdobyła Mistrzostwo Europy.

Drużyna ostatecznie wystąpiła w oficjalnych, serbskich barwach dopiero w 2006 roku. On 3 June 2006, following a referendum, Montenegro declared its independence from Serbia, co otworzyło nowy rozdział w historii serbskiego futbolu.

Największe sukcesy reprezentacji Serbii

Jeśli chodzi o osiągnięcia pod szyldem samodzielnej Serbii (od 2006 roku), bilans nie jest imponujący, ale patrząc wstecz – jako Jugosławia i Serbia-Czarnogóra – kadra miała momenty prawdziwej świetności.

Mundiale – regularna obecność, brak przełomu

SERBIA NA MISTRZOSTWACH ŚWIATA: mundial 1998 – 1/8 finału (9-16. miejsce), mundial 2006 – faza grupowa (17-32. miejsce), mundial 2010 – faza grupowa (17-32. miejsce), mundial 2018 – faza grupowa (17-32. miejsce), mundial 2022 – faza grupowa (17-32. miejsce). To pokazuje pewien schemat – Serbia regularnie się kwalifikuje, ale nie potrafi przejść fazy grupowej jako samodzielne państwo.

Mundial 1998 we Francji (jeszcze jako FR Jugosławia) to jedyny turniej, gdzie udało się wyjść z grupy. The national team played its first friendly in December 1994, and with the easing of sanctions the generation of the 1990s eventually participated at the 1998 World Cup, reaching the round of 16.

Eliminacje do MŚ 2006 w Niemczech to prawdziwy popis defensywy. Qualifying for the 2006 World Cup resulted in six wins and four draws, with Serbia and Montenegro ending up first in the group with an undefeated record in their qualification group ahead of Spain, Belgium, Bosnia and Herzegovina, Lithuania and San Marino. The Serbia and Montenegro team also allowed only one goal in the ten matches, the best defensive record of all 51 teams participating in qualification. Niestety, na samym turnieju przyszło rozczarowanie – Serbowie i Czarnogórcy odpadli już po fazie grupowej, przegrywając wszystkie trzy spotkania, w których zanotowali bilans bramek 2:10 (podczas tego Mundialu zanotowali najwyższą w historii reprezentacji porażkę 0:6 z Argentyną).

Mundial 2018 w Rosji przyniósł podobny scenariusz. Serbia w Rosji grała w grupie E razem z Brazylią, Szwajcarią i Kostaryką. Po zwycięstwie z Kostarykanami 1:0 w pierwszym meczu przyszły dwie porażki (ze Szwajcarią 1:2 i Brazylią 0:2). Serbowie zajęli więc trzecie miejsce w grupie i ostatecznie nie uzyskali awansu do dalszej fazy turnieju.

Euro 2000 – najjaśniejszy moment w historii

SERBIA NA MISTRZOSTWACH EUROPY: Euro 2000 – ćwierćfinał (5-8. miejsce). To jak dotąd najlepszy wynik reprezentacji na mistrzostwach Europy. Turniej w Belgii i Holandii zapisał się złotymi zgłoskami w serbskiej historii.

The Slovenians took a 3–0 lead in the first game at the Stade du Pays de Charleroi, but three goals in six second-half minutes enabled Yugoslavia to secure a 3–3 draw. Thanks to an early Savo Milošević backheel strike, the Serbs beat Norway 1–0 in Liège. W fazie grupowej Jugosławia pokazała charakter, remisując ze Słowenią 3:3 po odrabianiu trzybramkowej straty.

In the quarter-finals, Yugoslavia was paired with the Netherlands. The co-hosts won 6–1 in Rotterdam with Patrick Kluivert scoring a hat-trick. Despite Yugoslavia’s elimination, Savo Milošević was crowned the joint top scorer of the tournament alongside Patrick Kluivert. Choć ćwierćfinał zakończył się bolesną porażką, Milošević został królem strzelców turnieju – to ogromne osiągnięcie.

Tylko jedna bramka stracona w eliminacjach do MŚ 2006 – najlepsza defensywa spośród wszystkich 51 drużyn uczestniczących w kwalifikacjach.

Legendy serbskiego futbolu

Reprezentacja Serbii w piłce nożnej wyprodukowała wielu wybitnych zawodników, którzy zapisali się w historii europejskiego futbolu. Oto najważniejsze postacie.

Aleksandar Mitrović – król strzelców wszech czasów

Aleksandar Mitrović is top goal scorer in the history of national team, and was 2018–19 and 2022–23 UEFA Nations League top goalscorer. This has led to him being the nation’s top scorer of all time with 59 goals to his name in 98 caps. Mitrović to napastnik, który konsekwentnie zdobywał bramki na wszystkich poziomach – od Partizana Belgrad, przez Newcastle i Fulham, aż po Al-Hilal w Arabii Saudyjskiej.

A move to Fulham triggered a completely new Mitrović, as he bagged 111 goals and assisted 21 during his time in west London, before securing a move to Saudi Arabia, in order to join Al-Hilal. Jego wkład w reprezentację jest nie do przecenienia – 59 goli w 98 meczach to statystyka godna światowej klasy snajpera.

Branislav Ivanović – rekord występów

Ivanović was first capped for Serbia in June 2005, and has since become the nation’s most capped player earning 105 caps and scoring 13 goals. In that competition he became the most capped player in the history of the Serbian national team, with 105 matches. Obrońca Chelsea to symbol konsekwencji i niezawodności.

His versatility as a centre-back and full-back allowed him to positively impact Chelsea’s offensive set-pieces and defensive stability, which helped the west London club win numerous Premier League crowns, FA Cups, the Champions League and the Europa League. W Chelsea zdobył wszystko, co możliwe, a w reprezentacji był kapitanem przez wiele lat.

Dragan Džajić – „Bałkański Cud”

Not only is Dragan Dzajic considered one of the greatest Serbian players of all time, but he is also one of the greatest left-wingers to have ever played the game. The great Pelé labelled Dzajic as a „Balkan Miracle” – gdy sam Pelé wyraża takie uznanie, nie ma wątpliwości co do klasy zawodnika.

Internationally, Dzajic crowning honour came at Euro ’68 when he finished as the competition’s top scorer. Lewy skrzydłowy Red Star Belgrad był znany z błyskawicznej szybkości i wyjątkowej lewej nogi.

Nemanja Vidić – Manchester United i nie tylko

Vidić to jeden z najlepszych środkowych obrońców w historii Premier League. Vidic won two Player of the Year awards, a Champions League, five Premier League titles and many domestic cups. Bramkarz Dragoslav Jevrić i obrońcy Goran Gavrancić, Ivica Dragutinović, Mladen Krstajić, Nemanja Vidić (który dzięki dobrym występom w kadrze został kupiony przez Manchester United) oraz Marjan Marković grali na tyle skutecznie, że reprezentacja straciła w kwalifikacjach tylko jedną bramkę.

Dejan Stanković – wszechstronny pomocnik

Wśród nich wymienić można takie ikony jak Dejan Stanković, Savo Milošević czy Nemanja Vidić. Stanković to legenda Interu Mediolan i reprezentacji. He earned 103 international caps. He played in three World Cup Finals for three different national teams: Yugoslavia(1998), Serbia and Montenegro (2006) and Serbia (2010) – unikatowe osiągnięcie pokazujące jego długowieczność i klasę.

Dragan Stojković – od legendy do selekcjonera

Aktualny selekcjoner serbskiej kadry to Dragan Stojković (tj. reprezentant kraju w latach 1983-2001), który objął to stanowisko w 2021 roku. Jako piłkarz był gwiazdą Red Star Belgrad i Olympique Marsylia. He starred for Yugoslavia at the 1990 FIFA World Cup (where he was named in the World Cup All-Star Team) and 1998 FIFA World Cup where he captained the team.

Barwy i tradycje reprezentacji

Zespół obecnie nosi przydomek „Орлови” (co oznacza tyle, co „Orły”), zaś za funkcjonowanie reprezentacji odpowiedzialny jest Związek Piłki Nożnej Serbii. Piłkarze występują zwykle w czerwono-białych, biało-czerwonych lub biało-czarnych strojach. Koszulki są zdobione przez flagę państwa, która znajduje się po lewej stronie na klatce piersiowej.

Chociaż flaga Serbii jest trójkolorowa: czerwona, niebieska i biała, stroje piłkarskie reprezentacji zazwyczaj są czerwone z białymi akcentami. Stroje domowe składają się z czerwonych koszulek, czerwonych spodenek i czerwonych skarpetek, często z białymi detalami. To charakterystyczny wizerunek, który kibice rozpoznają na stadionach całego świata.

Aktualne gwiazdy kadry

Obecna reprezentacja Serbii w piłce nożnej dysponuje zawodnikami grającymi w najlepszych klubach Europy. Na największą gwiazdę wyrósł napastnik Juventusu – Dusan Vlahović, który stał się najlepszym snajperem w lidze włoskiej. W Serie A występują też środkowy pomocnik Sergej Milinković-Savić z Lazio i stoper Nikola Milenkovic z Fiorentiny.

Tadić has also been a vital member of Serbia’s international team, winning 111 caps and captaining the side. Dušan Tadić to doświadczony pomocnik, który przez lata był liderem zespołu. Jego przygoda z Ajaxem Amsterdam, gdzie During his first season in Amsterdam, Tadic scored once and got two assists at the Estadio Bernabeu, where his new side astonishingly knocked out Realu Madryt, przeszła do historii.

111 meczów Dušana Tadića w reprezentacji – kapitański lider obecnego pokolenia.

Wyzwania i problemy kadry

Reprezentacja Serbii w piłce nożnej od lat zmaga się z pewnymi problemami strukturalnymi. Od czasu zakończenia mistrzostw Europy rozpoczął się kryzys drużyny narodowej, pogłębiany częstymi zmianami selekcjonerów. Rezygnacja z gry w kadrze najlepszych piłkarzy i wysoki stopień korupcji w związku piłkarskim to największe bolączki futbolu serbskiego u progu XXI wieku.

Częste zmiany trenerów to stały element serbskiej rzeczywistości. W eliminacjach do Mistrzostw Świata 2018 w Rosji serbską kadrę prowadził Slavoljub Muslin. Po zwycięstwie w grupie (21 punktów w 10 meczach) i bezpośrednim awansie na mundial dość nieoczekiwanie tamtejszy związek piłkarski postanowił rozwiązać umowę z Muslinem. Kadrę Serbii przejął Mladen Krstajić, który wywalczył awans na Mundial 2018. Taka decyzja tuż przed turniejem wzbudziła kontrowersje.

Innym problemem jest nieregularna forma na wielkich turniejach. Serbia potrafi świetnie wyglądać w eliminacjach, by potem zawieść na samym turnieju. Ominął ich mundial 2014 w Brazylii, ale powrócili cztery lata później, gdy najważniejsza impreza piłkarska odbywała się w Rosji. Trafili do stosunkowo łatwej grupy eliminacyjnej, którą zasłużenie wygrali, ale na samych mistrzostwach ponownie zawiedli.

Liga Narodów UEFA – nowa szansa

Liga Narodów UEFA okazała się dobrym formatem dla Serbii. Due to the performance of Serbia in previous years, the country found itself started the campaign of the inaugural Nations League, where they were drawn into Group 4 with Montenegro, Lithuania and Romania. With both wins against Lithuania and Montenegro and both draw games against Romania, Serbia finished on top of the group, securing the Euro 2020 play-off spot and being promoted into League B for 2020–21 season. With six goals, Aleksandar Mitrović finished the tournament as the top scorer.

Mitrović ponownie pokazał swoją klasę, zostając królem strzelców rozgrywek w edycji 2018-19 i 2022-23. To dowód, że reprezentacja ma potencjał, gdy wszystko układa się odpowiednio.

Perspektywy na przyszłość

Selekcjoner Dragan Stojković przejął stery w trudnym momencie, ale Stojković zanotował fantastyczne eliminacje, w których nie przegrał ani jednego meczu i wyprzedził m.in. Portugalię. To pokazuje, że kadra ma potencjał, by rywalizować z europejską czołówką.

Ogólna łączna wartość rynkowa całej reprezentacji Serbii w piłce nożnej wynosi imponujące 201,40 mln €. To solidna podstawa finansowa, która świadczy o klasie zawodników. Problem w tym, by ten potencjał przełożyć na wyniki na wielkich turniejach.

Serbia ma wszystko, czego potrzeba – utalentowanych zawodników w topowych klubach, doświadczonego selekcjonera, który sam był legendą futbolu, oraz pasjonujących kibiców. Brakuje tylko jednego – przełomowego wyniku na mistrzostwach świata lub Europy, który otworzyłby nowy rozdział w historii serbskiego futbolu. Czy to się uda w najbliższych latach? Czas pokaże, ale kadra „Orłów” na pewno będzie próbować.